به گزارش سراج24، ایران‌چک یکصد هزار تومانی که سال ۸۶ متولد و سال ۸۹ از چرخه مبادلات پولی حذف شد، با گذشت چند سال بار دیگر به بازار پولی کشور برگشت.
تحلیلگران اقتصادی به این تولد روی خوش نشان نداده و معتقدند اقداماتی نظیر حذف صفر، چاپ اسکناس درشت و یا انتشار چک پول تنها به عنوان مسکن عمل می کند و قادر نیست مشکلات اقتصادی کشور را برطرف کند.
در همین راستا جمشید پژویان کارشناس اقتصادی در گفتگو با بازارخبر گفت: درصورتی‌که بعد از ورود چک‌پول‌های جدید ۱۰۰ هزارتومانی اسکناس‌های ریزتر از چرخه خارج شوند حجم پول دست مردم کنترل می‌شود و به اسکناس‌های درشت‌تر تبدیل تا جابجایی آن راحت‌تر باشد.
وی ادامه داد: البته ورود چک‌پول‌های جدید کار پسندیده‌ای نبود زیرا باز هم باعث راحتی هرچه بیشتر مبادله با اسکناس و چک‌پول می‌شود درصورتی‌که باید سعی کنیم مبادلات را به سمت بانکداری الکترونیک و استفاده از کارت‌های اعتباری که هزینهٔ کمتری در اقتصاد و مزایای زیادتری دارد هدایت کنیم، اما تنها حسن این چک‌پول‌ها سهل‌تر شدن جابجایی حجم اسکناس‌ها است.
پژویان با اشاره به اینکه چاپ و ورود چک‌پول‌های جدید تأثیری در مبادلات نقدی نخواهد داشت افزود: اسکناس‌های ۱۰۰ هزارتومانی که به‌منظور راحتی بیشتر وارد بازار شده‌اند اثری بر تورم و یا حجم پول ندارند، مشروط بر اینکه همان‌طور که چک‌پول وارد می‌شود اسکناس‌های قدیمی هم از چرخه اقتصادی کشور خارج شود.
چک‌پول‌ها ارزش پول ملی را تغییر نمی‌دهند
این استاد دانشگاه و کارشناس اقتصادی در تشریح حضور چک‌پول‌های ۱۰۰ هزارتومانی در چرخه اقتصادی گفت: این یک اشتباه بزرگ است که گمان کنیم هرچه ارزش پول ملی بالاتر رود بهتر است.
ارزش پول ملی در واقع نرخ مبادله بین ارزهای خارجی است، هرچه تعداد بیشتری ریال برای دلار دهیم ارزش پول کاهش یافته است. از این‌رو چاپ اسکناس در کاهش یا افزایش ارزش پول ملی تأثیر ندارد.
چک‌پول‌های جدید قدرت خرید را بالا نمی‌برد
جمشید عدالتیان با اشاره به ارزش فعلی ۱۰۰ هزار تومان در مقابل دلار افزود: تا چند سال قبل که دلار ۱۰۰۰ تومان معامله می‌شد ۵۰ هزار تومان اندازه ۵۰ دلار ارزش داشت اما الآن ۱۰۰ هزار تومان ۳۳ دلار می‌ارزد و این نشان می‌دهد چک‌پول‌های جدید فقط در حمل اسکناس به مردم کمک خواهند کرد.
این کارشناس مسائل اقتصادی معتقد است: پشتوانه پول در اصل طلا، دلار و ارزهای خارجی است و انتشار خبر بازگشت مجدد ایران چک ۱۰۰ هزارتومانی به بازار، خبر خوبی نبوده است.
مُسکنی برای اقتصاد، نه درمان
وی با بیان اینکه انتشار چک‌پول‌های جدید تنها به‌عنوان مسکنی برای مشکلات اقتصادی محسوب می‌شود خاطرنشان کرد: پول در اقتصاد وسیله مبادله، سنجش ارز، ذخیره ارزش و پرداخت‌های آنی است، چک‌پول در اصل پول نیست و در تمام دنیا فقط بانک مرکزی ایران اقدام به انتشار آن می‌کند زیرا در دنیا پرداخت‌ها به‌وسیله پول، چک و کارت‌های اعتباری صورت می‌گیرد. این کار به‌عنوان مسکن عمل می‌کند نه درمان.
از نگاهی دیگر
هم‌اکنون حدود ۷۰ درصد مبادلات پولی کشور با ایران چک ۵۰ هزارتومانی انجام می‌شود، در حالی که سهم آن در ترکیب پولی ۴ تا ۵ درصد است و برای مبادلات نقدی کشور، بیش از ۳۷۱ هزار میلیارد ریال اسکناس و مسکوک در جریان است که ۱۹۰ هزار میلیارد ریال یعنی حدود ۵۱ درصد آن ایران‌چک، بانک مرکزی است و از نظر تعداد نیز ۵.۴ درصد اسکناس‌های کشور را شامل می‌شود.
از این‌رو چک‌پول‌ها به‌عنوان وسیله خلق پول، نقش مهمی در نقدینگی جامعه و به‌تبع آن، تورم دارند بر این اساس برخی کارشناسان متذکر می‌شوند؛ ورود دوباره چک‌پول‌ها به بازار از منطق کافی برخوردار نبوده و پیامدهای منفی آن بیشتر از نتایج مثبت آن است و کاهش بیشتر ارزش پول ملی را در پی دارد.
علم اقتصاد نیز تعداد سرانه اسکناس را نشانه وضعیت اقتصادی یک کشور می‌داند و در حالی که میانگین سرانه اسکناس در دنیا بین ۱۵ تا ۲۵ است، در ایران به ۱۵۰ قطعه اسکناس برای هر فرد رسیده و این موضوع نشان‌دهنده کاهش ارزش پول ملی و در مقابل افزایش هزینه، تورم و حجم نقدینگی است.
منبع: بازار خبر
